وب‌اپلیکیشن (PWA) یا اپلیکیشن موبایل؛ کدام برای کسب‌وکار شما بهتر است؟

«برای کسب‌وکارمان اپلیکیشن بسازیم یا سایت کافی است؟» این پرسش را تقریباً هر صاحب کسب‌وکاری که مشتریانش بیشتر با گوشی سراغش می‌آیند از خودش می‌پرسد. میان این دو، گزینهٔ سومی هم هست که کمتر شناخته شده: وب‌اپلیکیشن پیش‌رونده یا PWA. در این نوشته توضیح می‌دهیم PWA چیست، چه تفاوتی با اپلیکیشن موبایل دارد، هر کدام کجا بهتر جواب می‌دهد و چه زمانی همان سایت خوب کافی است. واقعیت‌های فنی این نوشته از صفحه‌های رسمی Google (web.dev)، WebKit و MDN در آبان ۱۴۰۵ بررسی شده‌اند.

سه گزینه، سه کار متفاوت

پیش از مقایسه، بهتر است روشن کنیم دربارهٔ چه چیزی حرف می‌زنیم:

• سایت واکنش‌گرا: سایتی که روی گوشی، تبلت و رایانه درست نمایش داده می‌شود. کاربر آن را در مرورگر باز می‌کند و چیزی نصب نمی‌کند.
• وب‌اپلیکیشن پیش‌رونده (PWA): به تعریف MDN، برنامه‌ای که با فناوری‌های وب ساخته می‌شود اما تجربه‌ای شبیه اپلیکیشن‌های مخصوص هر سیستم‌عامل می‌دهد. مثل سایت با یک کد روی دستگاه‌های مختلف اجرا می‌شود و مثل اپلیکیشن می‌توان آن را روی دستگاه نصب کرد، بدون اینترنت هم کار کند و با دستگاه یکپارچه شود.
• اپلیکیشن موبایل (نیتیو یا چندسکویی): برنامه‌ای که برای اندروید و iOS ساخته می‌شود، از فروشگاه اپلیکیشن نصب می‌شود و به بیشترین امکانات گوشی دسترسی دارد.

این سه رقیب هم نیستند؛ بسیاری از کسب‌وکارها با سایت شروع می‌کنند، بخشی از آن را به PWA تبدیل می‌کنند و اگر لازم شد سراغ اپلیکیشن می‌روند.

PWA دقیقاً چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟

راهنمای web.dev گوگل، PWA را برنامه‌ای می‌داند که با یک کد به هر کاربری روی هر دستگاهی می‌رسد. مهم‌ترین توانایی‌هایش برای یک کسب‌وکار این‌هاست:

• نصب روی صفحهٔ اصلی: PWA نصب‌شده از صفحهٔ اصلی گوشی یا نوار وظیفهٔ رایانه باز می‌شود و در پنجره‌ای جدا از مرورگر اجرا می‌شود.
• کار در اینترنت ضعیف یا بدون اینترنت: اگر درست طراحی شود، بخش‌هایی از برنامه با اینترنت کند یا حتی بدون اینترنت هم باز می‌شوند. برای منو، کاتالوگ یا فرم‌هایی که بعداً ارسال می‌شوند کاربرد دارد.
• اعلان (نوتیفیکیشن): روی اندروید و رایانه پشتیبانی می‌شود. روی آیفون و آیپد، طبق اعلام WebKit، از نسخهٔ ۱۶٫۴ ممکن شده، اما فقط برای وب‌اپلیکیشنی که به صفحهٔ اصلی اضافه شده و فقط وقتی کاربر خودش با لمس یک دکمه اجازهٔ دریافت اعلان را بدهد.
• به‌روزرسانی بی‌دردسر: نسخهٔ تازه روی سرور قرار می‌گیرد و کاربر دفعهٔ بعد همان را می‌بیند؛ لازم نیست منتظر بررسی فروشگاه یا به‌روزرسانی دستی کاربر باشید.

محدودیت‌های PWA را هم بدانید

PWA همه‌کاره نیست و صادقانه باید محدودیت‌هایش را گفت:

• نصب روی آیفون دستی است: طبق web.dev، در iOS و iPadOS مرورگر پیشنهاد نصب نمی‌دهد. کاربر باید از منوی اشتراک‌گذاری Safari گزینهٔ Add to Home Screen را بزند. بسیاری از کاربران این را نمی‌دانند و باید در خود سایت راهنمایی شوند.
• همهٔ امکانات گوشی در دسترس نیست: web.dev صریحاً می‌گوید بعضی توانایی‌ها هنوز از دسترس وب خارج‌اند؛ مثلاً geofencing (اعلان هنگام ورود به یک محدودهٔ جغرافیایی). در iOS هم میان‌برهای آیکون برای PWA در دسترس نیست.
• رفتار در همهٔ مرورگرها یکسان نیست: به گفتهٔ web.dev نباید انتظار داشت برنامه روی همهٔ دستگاه‌ها دقیقاً یک‌جور کار کند؛ تیم فنی باید پیش از استفاده از هر امکان، پشتیبانی آن را بررسی کند.
• دیده نشدن در فروشگاه: اگر مشتریان شما عادت دارند برنامه را در فروشگاه اپلیکیشن جست‌وجو کنند، PWA به‌تنهایی آنجا نیست؛ مگر اینکه جداگانه در فروشگاه منتشر شود.

اپلیکیشن موبایل چه چیزی بیشتر می‌دهد؟

اپلیکیشن موبایل وقتی ارزش هزینه‌اش را دارد که به یکی از این‌ها نیاز داشته باشید:

• دسترسی عمیق به سخت‌افزار و سیستم‌عامل: کار مداوم در پس‌زمینه، بلوتوث و اتصال به دستگاه‌های جانبی، موقعیت مکانی پیوسته یا امکاناتی که وب هنوز ندارد.
• حضور در فروشگاه اپلیکیشن: برای بعضی مخاطبان، پیدا کردن برنامه در فروشگاه نشانهٔ اعتبار و راه آشنای نصب است.
• تجربهٔ کاربری بسیار روان برای استفادهٔ روزانه: برنامه‌ای که مشتری هر روز و چند بار در روز باز می‌کند، مثل برنامهٔ باشگاه مشتریان یا سفارش تکراری.

در مقابل، هزینه‌ها و کارهای بیشتری هم دارد: ساخت برای دو سیستم‌عامل، انتشار و به‌روزرسانی در فروشگاه‌ها، رعایت قوانین هر فروشگاه و پشتیبانی نسخه‌های قدیمی که کاربران هنوز به‌روز نکرده‌اند. قوانین بررسی App Store اپل هم در بخش ۴٫۲ (Minimum Functionality) انتظار دارد برنامه چیزی بیشتر از یک سایت بسته‌بندی‌شده ارائه کند؛ پس اپلیکیشنی که فقط همان سایت را نشان می‌دهد ممکن است پذیرفته نشود. در ایران فروشگاه‌های داخلی اندروید هم هستند که هر کدام شرایط انتشار خودشان را دارند؛ آن شرایط را از راهنمای رسمی خود آن فروشگاه‌ها بخوانید.

جدول مقایسه: سایت، PWA و اپلیکیشن موبایل

ردیف «دیده شدن در گوگل» را دست‌کم نگیرید. سایت و PWA صفحه‌هایی دارند که در نتایج جست‌وجو دیده می‌شوند؛ محتوای داخل اپلیکیشن این‌طور نیست. اگر مشتری تازه از راه جست‌وجو پیدا می‌کنید، در هر حال به یک سایت خوب نیاز دارید.

چه زمانی همان سایت کافی است؟

اگر کار اصلی شما معرفی خدمات، نمایش محصولات و گرفتن تماس است، اپلیکیشن معمولاً هزینه‌ای اضافه است. بیشتر مشتریان برای یک بار بازدید از یک کسب‌وکار برنامه نصب نمی‌کنند. در این حالت یک سایت سریع که روی گوشی خوب کار می‌کند و دکمهٔ تماس و پیام آن در دسترس است، کار را انجام می‌دهد. برای انتخاب نوع سایت، نوشتهٔ سایت شرکتی یا فروشگاه اینترنتی را ببینید.

چطور تصمیم بگیرید؟ پنج پرسش

1. مشتری هر چند وقت یک بار سراغ شما می‌آید؟ استفادهٔ گاه‌به‌گاه با سایت جواب می‌دهد؛ استفادهٔ هفتگی یا روزانه، نصب (PWA یا اپلیکیشن) را معنادار می‌کند.
2. به اعلان نیاز دارید؟ اگر بله و مشتریان شما بیشتر اندرویدی‌اند، PWA شروع خوبی است. اگر سهم آیفون زیاد است، در نظر بگیرید که کاربر باید اول برنامه را به صفحهٔ اصلی اضافه کند.
3. کدام امکان گوشی را لازم دارید؟ فهرست کنید: دوربین، موقعیت مکانی، بلوتوث، کار در پس‌زمینه. اگر چیزی در فهرست هست که وب پشتیبانی نمی‌کند، اپلیکیشن موبایل لازم است.
4. حضور در فروشگاه اپلیکیشن چقدر برایتان مهم است؟ اگر مخاطب شما برنامه را فقط از فروشگاه نصب می‌کند، یا PWA را در فروشگاه منتشر کنید یا اپلیکیشن بسازید.
5. چه کسی برنامه را نگه می‌دارد؟ اپلیکیشن بعد از انتشار به به‌روزرسانی برای نسخه‌های تازهٔ اندروید و iOS و پاسخ به قوانین فروشگاه‌ها نیاز دارد. این نیاز را در بودجه و برنامهٔ پشتیبانی در نظر بگیرید.

یک راه عملی برای بسیاری از کسب‌وکارها این است: اول سایت یا PWA، سنجش استفادهٔ واقعی مشتریان، و بعد تصمیم دربارهٔ اپلیکیشن بر اساس داده، نه حدس.

آروین تاو چطور کمک می‌کند؟

در آروین تاو، طراحی اپلیکیشن موبایل یکی از خدمات اصلی ماست: طراحی و توسعهٔ اپلیکیشن موبایل و وب‌اپلیکیشن (PWA) برای کسب‌وکارها، از طراحی رابط کاربری تا انتشار و پشتیبانی. انتخاب میان سایت، PWA و اپلیکیشن هم بخشی از مرحلهٔ اول همکاری ماست:

1. شرح اولیه و مشاوره: دربارهٔ مشتریان، روش استفادهٔ آن‌ها و امکانات لازم گفت‌وگو می‌کنیم.
2. تحلیل و پیشنهاد فنی: بر اساس همین گفت‌وگو، مناسب‌ترین گزینه را پیشنهاد می‌دهیم و برآورد هزینه و زمان آن را ارائه می‌کنیم.
3. عقد قرارداد و شروع پروژه.
4. تحویل، تست و پشتیبانی.

مشاورهٔ اولیه رایگان است و قیمت و زمان‌بندی هر پروژه پس از شنیدن نیاز شما برآورد می‌شود. اگر می‌خواهید بدانید چه عواملی روی هزینه اثر می‌گذارند، نوشتهٔ هزینه طراحی سایت در سال ۱۴۰۵ دید خوبی می‌دهد؛ بیشتر آن عوامل برای اپلیکیشن هم صدق می‌کنند.

جمع‌بندی

سایت واکنش‌گرا برای معرفی و دیده شدن در جست‌وجو بهترین شروع است. PWA با یک کد، نصب، اعلان و کار در اینترنت ضعیف را اضافه می‌کند، اما روی آیفون محدودیت‌هایی دارد. اپلیکیشن موبایل بیشترین امکانات و حضور در فروشگاه‌ها را می‌دهد و بیشترین هزینهٔ ساخت و نگهداری را هم دارد. انتخاب درست به این بستگی دارد که مشتری شما هر چند وقت یک بار و برای چه کاری سراغتان می‌آید.

پاسخ پنج پرسش بالا را یادداشت کنید و از صفحهٔ تماس با ما برایمان بفرستید تا با هم گزینهٔ مناسب را انتخاب کنیم. برای آشنایی با تیم هم صفحهٔ درباره ما را ببینید و نوشته‌های بعدی را در دستهٔ اپلیکیشن موبایل دنبال کنید.